Izvor: Evropski puls

vacProfesor političke psihologije na Univerzitetu Crne Gore Filip Kovačević kaže da “ne smijemo” dopustiti da demokratizacija Crne Gore zavisi samo od interesa Evropske unije. Crna Gora se mora kroz promjenu svijesti njenih građana izboriti za mjesto među demokratskim državama. Nažalost, poštovanje zakona i vladavina prava koja postoji u Evropskoj uniji je još utopija za Crnu Goru. Za to je najviše odgovorna vladajuća politička elita. Međutim, ne smijemo dopustiti da demokratizacija Crne Gore zavisi od interesa Evropske unije. Unija može imati interes i da nas, ovakve kakvi smo, drži na nivou predpolitičkog i preddemokratskog političkog razvoja da bi nas lakše kontrolisala tj. instrumentalizovala.

To je upravo ono što rade Havijer Solana i Oli Ren koji cinično i neokolonijalistički, jer im je dobro poznat dosije DPSovske vlasti, hvale poduhvate sadašnjeg premijera i njegove ekipe ministara. Crna Gora mora uistinu i suštinski postati nezavisna država, tako što će se sama, kroz promjenu svijesti građana, izboriti za svoje mjesto među demokratijama. Inače ćemo dovijeka biti predmet prepirke „viših“ interesa i „velikih“ sila.

Rezultati istraživanja javnog mnjenja pokazuju da preko 70 odsto građana Crne Gore podržava članstvo u EU. Da li je u pitanju slijepo slijeđenje svojih političkih lidera, mišljenje da bi se članstvom u Uniji poboljšao njihov materijalni položaj ili nešto treće?

Crnogorskim građanima je dosta patnje i stradanja svih ovih decenija. Njima se EU čini kao odgovor za sve probleme, kao lijek koji liječi sve bolesti, kao neka vrsta zemlje Dembelije.

Tim iskrenim željama građana se koriste političke partije da bi podigle svoj rejting. Bez premca u ovoj manipulaciji su predstavnici DPS-SDP koalicije koji su čak i svoju koaliciju nazvali „Evropska Crna Gora“ iako se sve političke partije zalažu za evropske integracije. Dakle, postoje neutemeljene iluzije o Evropskoj uniji koje politička klasa koristi za svoje partijske potrebe.

Kažete da je građanima dosta patnje i stradanja, ali nedavno Galupovo istraživanje javnog mnjenja pokazuje da je čak 71 odsto građana Crne Gore zadovoljno svojim životom, da 55 odsto govori pozitivno o radu svoje Vlade i da, zajedno sa građanima Kosova, najoptimističnije u odnosu na ostale države Zapadnog Balkana gledaju na svoju budućnost. Kako to komentarišete?

Uz svu opreznost kada je u pitanju operacionalizacija anketa, treba imati na umu i da je ovo istraživanje vršeno u septembru i oktobru prošle godine kada je vladajuća mašinerija u Crnoj Gori, i njoj bliski mediji, strogo cenzurisala svaku priču o globalnoj ekonomskoj krizi. U ovom trenutku ono je potpuno obesmišljeno, sem naravno kao sredstvo propagande.

Da li vjerujete da će EU prevazići institucionalnu krizu? Zagovornici evropskih integracija podsjećaju da je Unija iz svake krize izlazila jača i to očekuju i ovog puta.

U Evropskoj uniji je već počeo proces razlaganja, za koji ne vjerujem da će se zaustaviti. Jednostavno, postaje jasno da okviri Evropske unije više ne odgovaraju interesima krupnog kapitala (monopolističkih firmi, banaka, itd.) koji su bili glavni pokretači formiranja prvo zajedničkog tržišta, a poslije i unije. To i nije tako loša vijest, jer se otvara mogućnost za stvaranje jedne drugačije Unije u kojoj će, naprimjer, prava i prosperitet običnih građana biti prioritet. Zbog toga je izuzetno važno panevropsko povezivanje alternativnih društvenih pokreta, nevladinih organizacija, sindikata, nezavisnih akademskih zajednica… Ono već donekle i postoji pod okriljem Evropskog Socijalnog Foruma, ali se mora znatno osnažiti da bi predstavljalo kredibilnu alternativu.

Da li ste euroskeptik ili je javnost stekla takav utisak zbog Vaših oštrih kritika na račun evropskih birokrata i pojedinih njenih lidera ?

Suštinsko pitanje je da li postojeće institucije Evropske unije povećavaju ili smanjuju prostor za elementarne demokratske slobode i prava građana Evropske unije. Umjesto da je simbol demokratizacije i međunacionalne solidarnosti, Evropska unija se sve češće upoređuje sa bivšim Sovjetskim Savezom. Pročitajte samo nedavne izjave češkog predsjednika Vaclava Klausa. Siguran sam da Vaclav Klaus koji je dobar dio svog života proživio pod Sovjetima zna dobro o čemu govori.

Birokratija koja je sama sebi cilj – jer kome je zbilja odgovorna Evropska Komisija i njeni bezbrojni Direktorati direktorata, na primjer – je posebno alergična na projekte autentične ljudske emancipacije, prava imigranata, radnička prava, itd. To se takođe očitava i kroz sve veće nezadovoljstvo običnih građana prema „evropskim“ inicijativama. Evropska unija je sada tvrđava ne samo prema ostalom dijelu Evrope, nego sve više i prema svojim sopstvenim građanima i narodima.

Advertisements